Historia


Zespół Klasztorny o.o. Bazylianów

Pierwsze wzmianki o Supraślu sięgają 1500 roku. Początkowo był tu klasztor o.o. bazylianów i cerkiew obronna, powoli rozwijała się osada przyklasztorna. W I połowie XIX wieku do Supraśla sprowadzili się przemysłowcy, którzy rozwinęli tutaj przemysł włókienniczy, pozostawiając po sobie trwały ślad w postaci obecnego podziału architektonicznego na kwadraty i osiedla.

Supraśl może poszczycić się bogatą i interesującą przeszłością, której świadectwem są liczne zabytki w tym m.in. :

Zespół Klasztorny o.o. Bazylianów >>>
najstarszym obiektem w zespole była wybudowana ok. 1500 r. drewniana cerkiew pod wezwaniem św. Jana Ewangelisty (spłonęła w 1545 r.) oraz murowana świątynia pod wezwaniem Najświętszej Maryi Panny, którą jak się powszechnie przyjmuje, wzniesiono w latach 1503-1511. Niestety ona również nie przetrwała do dnia dzisiejszego, gdyż w 1944 r. wycofujące się wojska niemieckie z formacji SS GALIZIEN, wysadziły ją w powietrze. Ze zrujnowanego obiektu udało się uratować kilkanaście fresków pokrywających filary, które obecnie można oglądać w Pałacu Opatów. Od 1985 r. obiekt jest rekonstruowany. Cerkiew, usytuowana centralnie, otoczona jest z trzech stron budynkami klasztornymi w stylu barokowym pochodzącymi z XVII i XVIII w. Wjazdu do zespołu klasztornego strzeże barokowa brama– dzwonnica, zbudowana w roku 1752 na wzór bramy znajdującej się przy pałacu Branickich w Białymstoku. Pierzeję wschodnią stanowi Pałac Opatów wzniesiony w latach 1635-1655; wewnątrz którego do dziś zachowane zostały polichromie.

Kościół p.w. Świętej Trójcy >>> wybudowany w latach 1861-1865, w stylu eklektycznym. Kościół wzniesiono na planie prostokąta z jedną nawą, zamkniętą absyda ołtarzową; w 1902 r. dobudowano wieżę - dzwonnicę, powiększono kościół o dwie zakrystie i chór.

Kościół ewangelicko-augsburski >>> wybudowany w 1885 r., zwany przez supraślan "kirchą”, stanowił filię parafii ewangelicko - augsburskiej w Białymstoku. Zbudowany jest w stylu eklektycznym z przewagą form architektury neogotyckiej. Od 1990 r. Kościół Rzymskokatolicki pw. Matki Boskiej Królowej Polski.

Pałac Buchholtzów >>> zbudowany w latach 1892-1903 jest oryginalnym, jednopiętrowym budynkiem wykonanym na planie litery "L" w stylu eklektycznym. W harmonijny sposób łączy on w sobie cechy renesansu francuskiego (dach, owalne lukarny), niderlandzkiego (szczyty facjatek) i włoskiego (elewacje) z klasycystycznymi (portyk balkonowy) i secesyjnymi (ornamentyka, dekoracje sztukatorskie). We wnętrzu zachowały się w dość dobrym stanie secesyjne sztukaterie, gabinet A. Buchholtza, sala bankietowa z dębowym stropem, a także klatka schodowa. Obecnie w obiekcie mieści się Liceum Plastyczne.

Cmentarz ewangelicki >>> założony prawdopodobnie w latach czterdziestych XIX wieku. Wysoką rangę artystyczną przedstawiają znajdujące się tam grobowce rodziny Buchholtzów i Zachertów. Pierwszy z nich, w stylu neogotyckim, wzniesiony został w roku 1904, według projektu warszawskiego architekta H. Kundera. Starszy, klasycystyczny grobowiec rodziny Zachertów projektował i wybudował w 1885 r. H. Żydok z Warszawy.

Cmentarz katolicki >>> założony w końcu XVIII stulecia, miejsce pochówku katolików obrządku wschodniego i zachodniego - unitów i łacinników. Po likwidacji unii w 1839 r. cmentarz własność cerkwi prawosławnej, po odzyskaniu niepodległości ponownie znalazł się we władaniu katolików. Zabytkiem architektury położonym na terenie nekropolii jest kaplica cmentarna p.w. Wszystkich Świętych, wybudowana jako cerkiew prawosławna p.w. Św. Pantalejmona w 1875 r. nad grobem ostatniego opata unickiego Bazylianina Nikodema Marcinowskiego zmarłego w 1853 r.

Dom Ogrodnika >>> wybudowany w II połowie XVIIIw. na potrzeby ogrodnika, którego zadaniem było pielęgnowanie ogrodu - zwanego włoskim.

Domy Takaczy >>> drewniane, parterowe budynki mieszkalne budowane począwszy od lat 30-40 XIX w. na dzierżawionych przez robotników od W.F. Zacherta działkach, zamieszkiwane przez supraskich tkaczy chałupników. Cechą charakterystyczną tych budowli są bielone wapnem ściany oraz naczółkowe dachy kryte gontem lub dachówką ceramiczną. Drewniana zabudowa powstająca w kolejnych dziesięcioleciach powielała ten wzór tworząc do dziś niepowtarzalny klimat przemysłowego miasteczka.



Zespół Klasztorny o.o. Bazylianów

Kościół p.w. Świętej Trójcy


Pałac Buchholtzów


Kościół ewangelicko-augsburski


Dom Tkaczy
 
Wszelkie Prawa Zastrzeżone - Gmina Miasta Supraśl © 2002 www.suprasl.pl